၀ိပႆနာတရား အားထုတ္ရပါမည္။

ဒိ႒ိ ႏွင့္ ၀ိစိကိစၦာ တို႔ကို အသိႏွင့္ျဖဳတ္ထားရပါမည္။

ခႏၶပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ကို နားလည္ထားရပါမည္။

မဂ္ဥာဏ္၊ ဖိုဥာဏ္ ကို ပိတ္ပင္တားဆီးတတ္ေသာေၾကာင့္

အလြန္တရာ ခဲယဥ္းပါသည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ၾကီးက ဤတရားေတြကို သိေအာင္ သင္ေပးတတ္ေသာ ဆရာေကာင္းေတြကို ေတြ႕ ေအာင္႐ွာပါ ဟု အခြင့္အခါသင့္တိုင္း မွာၾကားခဲ့ပါသည္။

၀ိ ဆိုတာ = အထူး၊ ပႆနာ ဆိုတာ = ႐ႈတာ။

အာ႐ံုႏွင့္ဒြါရ တိုက္ဆိုင္၍ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ခႏၶာငါးပါး ႐ုပ္နာမ္တရားတို႔သည္ ျဖစ္ေပၚျပီးပ်က္ဆီးသြားတာ ကိုယ့္အေသလို႔ေခၚပါသည္။ ႐ႈဆိုတာ ၎ျဖစ္ေပၚလာေသာ ႐ုပ္နာမ္တို႔၏ ျဖစ္မႈ ပ်က္မႈ တို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနေသာ မဂၢင္ ၅-ပါး ႐ႈဥာဏ္တရား (သမၼာဒိ႒ိ၊ သမၼာ သကၤပၸ) ပညာမဂၢင္ ၂-ပါး၊ (သမၼာ၀ါယာမ၊ သမၼာသတိ၊ သမၼာသမာဓိ) သမာဓိမဂၢင္ ၃-ပါးႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေနျခင္းကို ႐ႈတာဟု ေခၚပါသည္။

၁။ ျမင္စိတ္ဆိုတဲ့ တရားကေလးသည္ အလိုလိုေပၚလာတာမဟုတ္၊ မ်က္စိႏွင့္ အဆင္းနဲ႔ တိုက္ဆိုင္လို႔သာ ေပၚလာတဲ့ ျမင္စိတ္တရားပဲဟု ဥာဏ္ထဲမွာ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ ရွင္းရင္ ၀ိစိကိစၦာ စင္ပါတယ္။

၂။ ဒီ ျမင္စိတ္တရားဟာ နာမ္တရား ၄ - ပါးပဲ၊ ဒီေလးပါးအေပါင္း အစုပဲ၊ ပုဂၢိဳလ္၊ သတၱ၀ါ၊ သူ၊ ငါ၊ ေယာက်္ား - မိန္းမ မဟုတ္ပါဘူးဟု အေသအခ်ာ ဥာဏ္ထဲမွာ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ ရွင္းရင္ ဒီနာမ္သကၠာယ အေပၚမွာ အျမင္မွန္ရ၍ သကၠာယဒိ႒ိ စင္ပါတယ္။

၃။ ဒီျဖစ္ေပၚလာရတဲ့ တရားသည္ မည္သူ႔အလိုမွ မလိုက္၊ သူ႔သေဘာအတိုင္း ျဖစ္ျပီးရင္ ပ်က္သြားတဲ့တရား၊ မခိုင္ျမဲဘူးဟု အေသအခ်ာ ဥာဏ္ထဲမွာ ရွင္းရင္ ခိုင္တယ္၊ ျမဲတယ္ဟု ယူဆထားတဲ့ သႆတဒိ႒ိ စင္ပါတယ္။

၄။ ဒီလို ျဖစ္ေပၚလာတဲ့တရား ပ်က္ျပီးေနာက္၊ တရားတစ္ခု အစားထိုးျပီး ေပၚလာတာသိရင္ ဘ၀ျပတ္တယ္လို႔ ယူထားတဲ့ ဥေစၦဒဒိ႒ိ စင္ပါတယ္။

မဟုတ္ပါ။ ၆၂ - ပါးေသာ ဒိ႒ိရွိပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ၎ဒိ႒ိ ၃ - ပါးႏွင့္ ၀ိစိကိစၦာ မ်ားသာ အေရးၾကီး၍ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ဒြါရ ၆-ေပါက္အနက္ မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ ကိုယ္တို႔က ႐ုပ္ျဖစ္၍ ၎တို႔က ၀ိပႆနာ႐ႈ၍ မရပါ။ စိတ္(မေနာ)ကသာ ၀ိပႆနာ ႐ႈ၍ရပါသည္။

ပပဥၥတရားျဖစ္တဲ့ တဏွာ၊ မာန ဒိ႒ိ (၀ါ) တဏွာ၊ ဥပါဒါန္၊ ကံေတြ လာတဲ့ေနရာမွာ ကိေလသာေတြကို သတ္ႏိုင္တဲ့ ေလာကီမဂ္ အစားထိုး၀င္လာေတာ့ သံသရာလည္မယ့္ တရားမ်ားဟာ ေခတၱခဏ(တရားအားထုတ္ခ်ိန္မွာ) ျပတ္သြား တာေပါ့။ ေလာကီမဂ္ (၀ါ) ၀ိပႆနာမဂ္ (၀ါ) ပဥၨၤဂီကမဂ္ (၀ါ) ပုဗၺဘာဂမဂ္ ၀င္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တဏွာလည္းစြန္႔ ခႏၶာ လည္း စြန္႔ေနပါတယ္။

ဒြါရႏွင့္ အာ႐ံုတိုက္ေသာအခါ ခင္စရာျမင္ခင္မယ္ (တဏွာ) သိပ္ခင္လြန္းအားၾကီးေတာ့ စြဲလန္းမယ္ (ဥပါဒါန္) ေနာက္ ဒါကို မရ ရေအာင္ အားထုတ္မယ္ဆိုေတာ့ ကမၼဘ၀ (၀ါ) ကာယကံ၊ ၀စီကံ၊ မေနာကံေတြ လာကုန္ေရာ။ ဒီလို လာကုန္ေတာ့ ပပဥၥတရားေတြက ေအာင္ျမင္သြားေရာ။ ေအာင္ျမင္သြားေတာ့ ဒီဘ၀ ၀ိညာဥ္ခ်ဳပ္ျပီးရင္ ေနာက္ သူက်ဴးလြန္ထားတဲ့ ကံေတြအရ သူနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ေနာက္ဇာတိေတြ ရပါေလေရာ။ မုန္းသူ (၀ါ) ရန္သူျမင္ေတာ့ ေဒါပြေရာ။ ေဒါပြေတာ့ေဒါသ၊ ေသာက (စိုးရိမ္ျခင္း)၊ ပရိေဒ၀ (ငိုေၾကြးျခင္း)၊ ဒုကၡ (ဆင္းရဲျခင္း)၊ ေဒါမနႆ (ႏွလံုးမသာယာျခင္း)၊ ဥပါယာသ (႐ႈိက္ၾကီးတငင္ ျပင္းထန္စြာ ပူပန္ျခင္း)၊ ဆိုတဲ့ ေဘးဆိုးၾကီးေတြျဖစ္ကေရာ။ ျဖစ္ေတာ့ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ စက္ရဟတ္ၾကီး လည္သြားတာေပါ့။
မွတ္ခ်က္။ ။
ခင္သူျမင္ မ႐ႈရင္ - ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အလယ္ကေန လည္ပါသည္။
မုန္းတဲ့လူျမင္ မ႐ႈရင္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အဆံုးနားကေန လည္ပါသည္။ မသိသူျမင္ မ႐ႈရင္ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ အစကေန လည္ပါသည္။ ခင္ခင္၊ မုန္းမုန္း၊ မသိသိ၊ ျမင္တာဟာ ျမင္စိတ္ေပၚတာပဲ။ ျမင္စိတ္ ျဖစ္ေပၚတာနဲ႔ တစ္ျပိဳင္နက္ ခႏၶာ ၅-ပါးျဖစ္တာပဲ။ ျဖစ္ျပီးပ်က္သြားတာပဲလို႔ ႐ႈရမွာ မ႐ႈမိရင္ေတာ့ ပပဥၥတရားေတြက ႏိုင္သြားတာေပါ့။ အဲဒီလို လည္လည္သြားေတာ့ မေသခင္ပင္ မိမိတို႔ေရာက္ရမယ့္ေနရာ ယခုမေသခင္ ဘ၀ကေန၍ ဆက္သြယ္ထားတာနဲ႔ တူေနပါတယ္။ ဥပမာ ေမာ္လျမိဳင္က ျမိတ္ (ဘိတ္) ကို ေလယာဥ္ပ်ံနဲ႔ သြားခ်င္တဲ့သူမ်ား ၾကိဳတင္ လက္မွတ္ ယူထားသလိုပါပဲ။

ပဋိစၥ = အေၾကာင္းကိုစြဲ၍၊ သံ = ေကာင္းစြာ၊ ဥပၸါဒ = အက်ိဳးျဖစ္ျခင္း
ေပါင္းလိုက္ေတာ့ အေၾကာင္းကိုစြဲ၍ ေကာင္းစြာ အက်ိဳးျဖစ္ျခင္း ဆိုတာကို ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ဟု ေခၚပါသည္။
သံသရာဆိုတာ သံ = ေကာင္းစြာ၊ သရာ =လည္သည္။
(အစဥ္မျပတ္ အဖန္တလဲလဲ ျဖစ္ရျခင္းကို ဆိုလိုပါသည္။)

ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ မသိလို႔ျဖစ္တဲ့ ေၾကာက္စရာေကာင္းသည့္ ဒိ႒ိေတြ၏ အမည္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။
(၁) သကၠာယဒိ႒ိ (၂) သႆတဒိ႒ိ (၃) ဥေစၦဒဒိ႒ိ ႏွင့္ ၀ိစိကိစၦာ တို႔ ျဖစ္ပါသည္။

ရွင္းလင္းခ်က္။ ။
(၁) သကၠာယဒိ႒ိဆိုတာ ခႏၶာငါးပါး အေပါင္းအစုကို ပုဂၢိဳလ္ သတၱ၀ါ သူ၊ ငါ၊ ေယာက်္ား၊ မိန္းမဟု မွားေသာအယူ။
(၂) သႆတဒိ႒ိဆိုတာ ခႏၶာငါးပါး အေပါင္းအစုကို ခိုင္တယ္၊ ျမဲတယ္ဟု မွားေသာအယူ။
(၃) ဥေစၦဒဒိ႒ိဆိုတာ ဘ၀ျပတ္တယ္ဟု မွားေသာအယူႏွင့္ ၀ိစိကိစၦာ ဆိုတာ သံသယ ရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

မရွိပါ။

ဒါနတရား၊ သီလတရား၊ သမထတရားမ်ား ရွိၾကပါသည္။

ေဟာေတာ့ ေဟာခဲ့ပါ၏။ လူ႕ ျပည္၊ နတ္ျပည္၊ ျဗဟၼာ႔ ျပည္ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ထိုတရားမ်ားကို ေဟာစဥ္၏ ေရွ႕ ပိုင္းတရား အေနျဖင့္သာ ေဟာျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ဘုရားရွင္ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ၾကီး အမွန္တကယ္ အလိုရွိေသာ တရားအေနျဖင့္ မဂ္ဥာဏ္၊ ဖိုလ္ဥာဏ္ ရေၾကာင္းျဖစ္တဲ့ ၀ိပႆနာ သစၥာတရားသာ ေဟာပါသည္။

သစၥာတရား ေဟာတတ္ျပီး နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း ေကာင္းစြာ နားလည္ျပီး နည္းေပးလမ္းျပ လုပ္တတ္တဲ့ ဆရာေကာင္း သမားေကာင္း ရွာပါ။ ေတြ႔ရင္ ခ်ဥ္းကပ္ပါ။
မွတ္ခ်က္။ ။ ဆရာေကာင္း သမားေကာင္း ဆိုသည္မွာ သံသရာျပတ္ေၾကာင္း သစၥာတရား ေဟာ၍ျပတတ္ေသာ ဆရာေကာင္း သမားေကာင္းတို႔ကို ဆိုလိုပါသည္။

ခႏၶာ၊ အာယတန ဓာတ္တို႔ မျပတ္ျဖစ္ျခင္းသည္ သံသရာ။
၃၁ - ဘံုဆိုတာ...
၁ - ျဗဟၼာ ၂၀၊ ၂ - နတ္ျပည္ ၆ ထပ္၊ ၃ - လူ႔ျပည္ ၁ ဘံု၊ ၄ - ငရဲ တိရိစၦာန္ ျပိတၱာ အသူရကာယ္ အပါယ္ေလးဘံုတို႔ကို ေပါင္း၍ ယူပါလွ်င္ ၃၁ - ဘံုျဖစ္ပါသည္။ အိုျခင္း၊ နာျခင္း၊ ေသျခင္း မ်ား မကင္းပါ၍ ဒုကၡဘံုၾကီး ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ သစၥာႏွင့္ ဖြဲ႕ ျပီးေျပာလွ်င္ ဒုကၡသစၥာနယ္ျဖစ္ပါသည္။